我捌是5%彼陣ê

Tī Tâi-tiong. Soà--lo̍h-lâi gún ài chhē kui-ke-kháu-á ē-tàng toà --lo̍h-lâi ê chhù. La̍k-ge̍h-thiⁿ chhiah-iām ê ji̍t-thâu-ē, A-lêng kah goá ùi goá ho̍k-bū ê ha̍k-hāu iân-lō͘ kiâⁿ ǹg i bī-lâi beh ho̍k-bū ê ha̍k-hāu, piān-nā khoàⁿ ū khah kah-ì ê toā-lâu, tō ji̍p-khì kā koán-lí-oân mn̄g kóng chiâ kám ū chhù beh sè--lâng, chái-khí koán-lí-oân chiah kā gún kóng bô, ē-po͘ tiong-lâng chhoā gún khì kâng chi̍t-tòng toā-lâu khoàⁿ-chhù, koán-lí-oân tìⁿ choè m̄-pat khoàⁿ kè gún. Koh ū chi̍t kái, tiong-lâng kā gún kóng, koân lâu sī-iá kài hó, goan khiā khì thang-á piⁿ, chi̍t khoàⁿ--chhut-khì, lóng sī pa̍t-lâng-tau ê chhù-téng, goân-lâi sī-iá kài hó tō sī chit ê ì-sù.

佇臺中。煞落來阮愛揣規家口仔會當蹛落來的厝。六月天赤焱的日 頭，A-lêng佮我對我服務的學校沿路行向伊未來欲服務的學校，便若看著有較佮意的大樓，就入去共管理員問講遮敢有厝欲稅人，早起管理員才共阮講無，下晡中人𤆬阮去仝一棟大樓看厝，管理員佯做毋捌看過阮。閣有一改，中人共阮講，懸樓視野蓋好，阮徛去窗仔邊，一看出去，攏是別人兜的厝頂，原來視野蓋好就是這个意思。

Kùi--ê kàu khah sio̍k ê, toā keng--ê kàu khah soè keng--ê, khah sin--ê kàu chiok kū--ê, hó thêng-chhia--ê kàu chiok phái thêng-chhia--ê, koân lâu-chân--ê ê kàu kē lâu-chân--ê, ka-khū chiâu-chn̂g--ê kàu bô ka-khū--ê … saⁿ kang lāi khoàⁿ 10 kúi keng chhù, khó-lū gín-á ē-tàng hong-piān lī-iōng gún ha̍k-hāu ê chu-goân, āu--lâi sè tī gún ha̍k-hāu piⁿ--á, khah sin--ê, chiok phái thêng-chhia--ê, kē lâu-chân--ê, bô sím-mi̍h ka-khū--ê.

貴的到較俗的，大間的到較細間的，較新的到足舊的，好停車的到足歹停車的，懸樓層的到低樓的，家具齊全的到無家具的 ......，三天內看十幾間厝，考慮囡仔會當方便利用阮學校的資源，後來稅佇阮學校邊仔，較新的、足歹佇車的，低樓層的，無啥物家具的。

Koh ū gín-á ài choán-ha̍k, khà tiān-oē khì hū-kīn ê kok-tiong, kóng beh sin-chhéng choán-ha̍k, kàu-bū-chhù kóng í-keng moá-gia̍h --ah, boē-tàng choán. Goá hó-chhùi kā kóng, m̄-koh goá tú-á chiah khà tiān-oē mn̄g hāu-tiúⁿ, hāu-tiúⁿ piáu-sī chin hoan-gêng …, “O͘h! Án-ne o͘h! Goá liâm-mi chhiâu khoàⁿ-māi. " Kè bô poàⁿ tiám-cheng, khak-tēng choán ū sêng.

閣有囡仔愛轉學，敲電話去附近的國中，講欲申請轉學，教務處講已經滿額矣，袂當轉。阮好喙共講，毋過阮拄仔才敲電話問校長，校長表示真歡迎 ......，「喔，按呢喔！我連鞭撨看覓。」過無半點鐘，確定轉有成。

Tī Hoa-liân. In-ūi sè ê chhù bô ka-khū, só͘-í pún-chiâⁿ beh sàng--lâng ê ka-khū chit-má ài lâu leh ka-kī iōng. Khai-sí khì toā-boē-tiûⁿ khioh siuⁿ-á, mn̍gh-kiāⁿ chi̍t siuⁿ chi̍t siuⁿ kā toé--khí-lâi, chu sī siōng hùi-khì ê, beh phiaⁿ-tiāu si̍t-chāi m̄-kam, nā chah--kè-khì koh hoan-ló bô-tè tún, saⁿ kéng sì kéng, toé pah goā siuⁿ ê chu --khí-lâi, chhun--ê liōng-kî-iok ū 20 siuⁿ ê gia̍h tō sàng--lâng iah-sī hoê-siu. Chu ū-iáⁿ sī tha̍k-chu-lâng ê kê, ná chéng-lí sī ná tih oàn-thàn, chu boé hiah-nī choē beh chhòng siàⁿ, sui-jiân goá chai-iáⁿ ta̍k pái khì chu-tiàm khoàⁿ-tio̍h chhù-bī ê chu chhiu tō ngiau-ngiau.

佇花蓮。因為稅的厝無家具，所以本成欲送人的家具這馬愛留咧家己用。開始去大賣場抾箱仔，物件一箱一箱共貯起來，書是上費氣的，欲抨掉實在毋甘，若紮過去閣煩惱無地囤，三揀四揀，貯百外箱的書起來，賰的量其約有二十箱的額就送人抑是回收。書有影是讀書人的枷，那整理那佇咧怨嘆，書買遐爾濟欲創啥 ? 雖然我知影逐擺去書店看著趣味的書手就擽擽。

Chu khah chhìn-chhái bô-iàu-kín, oáⁿ-poâⁿ tō ài iōng choá chi̍t teh chi̍t teh pau hō͘ hó-sè siuⁿ-á lāi ê phāng mā ài kā seh hō͘ ba̍t, siuⁿ-á hong--khí-lâi liáu-āu, téng-bīn oē chi̍t teh phoà--khì ê po-lê poe-á, koh siá "sió-sim poaⁿ-ūn". Sok-ka tû-á lāi-toé chiⁿ saⁿ, liáu-āu iōng thè-phù kho͘ chi̍t lìn, thih-kè-á kah cho͘-ha̍p chu-tû lóng kā thiah-khui, sûi ê sûi ê pian-hō, chiah boē kàu sî-chūn tàu boē khí--lâi.

書較凊彩無要緊，碗盤就愛用紙一塊一塊包予好勢楔入去箱仔內的縫，嘛愛共楔予密，箱仔封起來了後，頂面畫一塊破去的玻璃杯仔，閣寫「小心搬運」。塑膠櫥仔內底櫼衫，了後用『thè-phuh』箍一輾，鐵架仔佮組合書櫥攏共拆開，隨个隨个編號，才袂到時陣鬥袂起來。

Saⁿ, sì lé-pài tō án-ne kè-khì, ta̍k-kang lóng chéng-lí kah oai-io, goá khoàⁿ ē chhut gín-á mā siān-tàu-tàu, ūi-tio̍h beh kó͘-lē in, goá kā in kóng, nā khah chá chéng-lí, lán lî-khui Hoa-liân chìn-chêng ē-tàng poah chi̍t kang khì hái-iûⁿ kong-hn̂g sńg --chi̍t-ē. Khó-sioh chit-ê iok-sok kàu-bé pēng bô si̍t-hiān, kan-na tī lī-khui Hoa-liân chêng nn̄g kang ê àm-thâu-á, chhoā gín-á khì hái-piⁿ koh khoàⁿ chi̍t-pái.

三、四禮拜就按呢過去，逐工攏整理甲歪腰，我看會出囡仔嘛𤺪篤篤，為著欲鼓勵𪜶，我共𪜶講，若較早整理，咱離開花蓮進前會當撥一工去海洋公園耍一下。可惜這个約束到尾並無實現，干焦佇離開花蓮前兩工的暗頭仔，𤆬囡仔去海邊閣看一擺。

Thài-pêng-iûⁿ ê bīn-iông, chit-ê in chū soè-hàn khoàⁿ tō chiâⁿ koàn-sì ê keng-tì. Siūⁿ-khí kè-khì nn̄g tang, in-ūi chin kiaⁿ tō beh poaⁿ lī-khui chiâ, kiàn-nā lé-pài ē-po͘ thin-khì boē bái, tō chio gín-á khiâ khóng-bêng-chhia iân hái-piⁿ ê chū-hêng-chhia-tō khiâ khì Chhit-chhiⁿ-thâm, khì khoàⁿ hî-chhī-tiûⁿ tú-á lia̍h--khí-lâi ê toā bé hî, khì chhâ-hî phok-bu̍t-koán chhì-chia̍h sì-siù-á.

太平洋的面容，一个𪜶自細漢看就誠慣勢的景緻。想起過去兩冬，因為真驚就欲搬離開遮，見若禮拜下晡天氣袂䆀，就招囡仔騎孔明車沿海邊的自行車道騎去七星潭，去看漁市場拄仔掠起來的大尾魚，去柴魚博物館試食四秀仔。

Chit toāⁿ lō͘, mā sī goá iáu tī Hoa-liân kà-chu ê sî, siōng-pan thiau-kang khau--kè-lâi ê lō͘, ū-sî sī sái-chhia, ū-sî sī khiâ khóng-bêng-chhia, tī Chhit-chhiⁿ-thâm ê kóng-tiûⁿ thêng cha̍p hun-cheng, khoàⁿ toā-hái, the̍h pit-kì phō͘-á chhut--lâi kā kin-á-ji̍t ài choè ê khang-khè tiâu-lia̍t --lo̍h-lâi, toā-chhùi chhoán-khùi liáu-āu, chiah chún-pī ji̍p-khì ha̍k-hāu.

這段路，嘛是我猶佇花蓮教書的時，上班刁工 khau 過來的路，有時是駛車，有時騎孔明車，佇七星潭的廣場停十外分鐘，看大海，提筆記簿仔出來共今仔日愛做的工課條列落來，大喙喘氣了後，才準備入去學校。

Chhiáⁿ poaⁿ-chhù kong-si lâi kó͘-kè, iok-tēng lâi poaⁿ-chhù ê sî-kan, lóng-chóng ài saⁿ tâi tho͘-lá-khù, só͘-ū bô sàng--lâng, bô tàn-tiāu ê mn̍gh-kiāⁿ, lóng ài choè-chi̍t-pái pha kè Tiong-iong-soaⁿ-me̍h khì Tâi-tiong.

請搬厝公司來估價，約定來搬厝的時間，攏總愛三台tho͘-lá-khù，所有無送人，無擲掉的物件攏愛做一擺拋過中央山脈去臺中。

Poaⁿ-chhù hit chi̍t-ji̍t, tho͘-lá-khù sái kàu mn̂g-kháu ê sî, gún ê mn̍gh-kiāⁿ iáu-bē long-chóng khoán hó. Sai-hū kha-chhiú chin mé, chi̍t hāng chi̍t hāng it-ti̍t poaⁿ chhut-khì, chhong-pōng chi-kan boē hù kau-tài, ū ê toé choè chi̍t siuⁿ beh tàn-hìⁿ-sak ê mn̍gh-kiāⁿ tō án-ne hŏng chài khì Tâi-tiong.

搬厝彼一日，tho͘-lá-khù駛到門口的時，阮的物件猶未攏總款好。師傅跤手真猛，一項一項一直搬出去，衝碰之間袂赴交代，有的貯做一箱欲擲挕的物件就按呢hŏng載去臺中。

Sai-hū kā goá kóng, sì-sì-kak-kak ê mn̍gh-kiāⁿ lóng bô būn-toê, siōng phái thia̍p--ê sī nńg--ê koh bô sì-kak--ê, chhin-chhiūⁿ tiān-hong kah khóng-bêng-chhia. Chit-siaⁿ phái thì-thâu--ah, in-ūi gún tau sì ê lâng ū poeh tâi khóng-bêng-chhia, tiān-hong ū cha̍p ki. Khò-sè chhù-keng toā-keng boé mn̍gh-kiāⁿ bô tih khó-lū, chit-má ài choè koat-tēng, chí-hó lâu nn̄g tâi khóng-bêng-chhia, āu-ji̍t chiah tńg-lâi chhú-lí, kià hé-chhia hè-ūn khì Tâi-tiong.

師傅共我講，四四角角的物件攏無問題，上歹疊的是軟的閣無四角的，親像電風佮孔明車。這聲歹剃頭矣，因為阮兜四个人八台孔明車，電風有十支。靠勢厝間大間買物件無佇咧考慮，這馬愛做決定，只好兩台孔明車，後日才轉來處理，寄火車貨運去臺中。

Tho͘-lá-khù mn̍gh-kiāⁿ tha̍h kah koân-koân, chi̍t chhia tha̍h moá liáu-āu koh oāⁿ lēng-goā chi̍t chhia, tha̍h hó liáu-āu, sì tiám-cheng tō án-ne kè--khì --ah. Sai-hū kóng, in seng tńg-khì koh kā mn̍gh-kiāⁿ thia̍p hō͘ khah hó-sè, hioh-khùn --chi̍t-ē, soé sin-khu, àm-tǹg chia̍h-pá liáu-āu, tō beh sái Tiong-hûiⁿ kè-khì, iok bîn-á-chài la̍k tiám kàu.

Tho͘-lá-khù物件疊甲懸懸，一車疊滿了後閣換另外一車，疊好了後，四點鐘就按呢過去矣。師傅講，𪜶先轉去閣共物件疊予較好勢，歇睏一下，洗身軀，暗頓食飽了後，就欲駛中橫過去，約明仔載六點到。

Goá hoan-thâu khoàⁿ khang-khang ê chhù, kè-khì 16 tang keng-êng ê ka-hn̂g, tō kàu kin-á-ji̍t ûi-chí. Hoan-hù gín-á hip-siòng ê sî ài ū chhiò-bīn, kā chit chi̍t kó-ge̍h khoán mn̍gh-kiāⁿ ê kan-khó͘ pàng boē-kì, siūⁿ lán chìn-chêng tī chiâ só͘-ū bí-hó ê kì-tî, chún-pī beh ngiâ-chih sin ê seng-oa̍h.

我翻頭看空空的厝，過去16冬經營的家園，就到今仔日為止。吩咐囡仔翕相的時愛有笑面，共這一個月款物件的艱苦放袂記，想咱進前佇遮所有美好的記持，準備欲迎接新的生活。

Goá thâu-khak lāi-toé phû chhut chiâⁿ choē hêng-iáⁿ, chi̍t ê lâng chē hé-chhia lâi chiâ ín thâu-lō͘; lé-pài sî chi̍t-keng chi̍t-keng kok-hāu lòng ji̍p-khì mn̄g in kám ū beh chhē lāu-su, kàu A-lêng sūn-lī tiàu --kè-lâi; kiông-lia̍t hong-thai lâi bô siáⁿ káⁿ khùn, tī thàu-chá 4 tiám goā keng-le̍k-tio̍h hong-thai tiong-sim keng-kè, té-chiām ê kè-têng bô hong bô iô, kan-na khoàⁿ-tio̍h sih-nah; ūi-tio̍h beh hō͘ 3 hè ê A-hông koan-chhat súi-koe, thiàu lo̍h-khì pí lâng khah koân ê lō͘-piⁿ âm-khang khì lia̍h, soah hiám-hiám-á peh boē chhut--lâi; àm-sî ùi Tâi-tang sái-chhia tńg--lâi ê tiong-tô͘, khoàⁿ-tio̍h Thài-pêng-iûⁿ ge̍h-niû phû-kng ê kám-tōng; gín-á hì-iām toà īⁿ, ji̍p-khì kò͘ gín-á chêng kín chông khì ha̍k-hāu chioh toā phō͘ ê chu ji̍p-khì tha̍k; khì Tâi-pak khó phok-sū-pan chu-keh-khó chêng kúi kang, Lêng-ông hong-thai kā toā phìⁿ po-lê chhe phoà, boē-hù siu-lí, seng iōng hái-pò-choá kô͘ --khí-lâi tō chhóng-chhóng-pōng-pōng koáⁿ khì Tâi-pak; phok-sū lūn-bûn siá boē chhut--lâi ê sî, cháu-khì pò-miâ 300K, 19 tiám-cheng lāi óng-hoê Lí-hî-thâm kah Lo̍k-iá, tńg--lâi sûi sán 3 kong-kun, ūi-tio̍h khèng-chiok A-hông kok-hāu pit-gia̍p, kah I iōng 5 kang ê sî-kan khoân Hoa-tang; …

我頭殼內底浮出誠濟形影，一个人坐火車來遮引頭路，禮拜時一間一間國校挵入去問𪜶敢有欲揣老師，到A-lêng順利調過來 ; 強烈風颱來無啥敢睏，佇透早四點外經歷著風颱中心經過，短暫的過程無風無搖，干焦看著爍爁；為著欲予三歲的A-hông觀察水雞，跳落去比人較懸的路邊涵空去掠，煞險險仔𬦰袂出來。暗時對臺東駛車轉來的中途，看著太平洋月娘浮光的感動；囡仔肺炎蹛院入去顧囡仔前緊傱去學校借大部的書入去讀；去臺北，考博士班資格考前幾工，龍王風颱共大片玻璃吹破，袂赴修理，先用海報紙糊起來就衝衝碰碰趕去臺北；博士論文寫袂出來的時，走去報名三百公里，十九點鐘內往回鯉魚潭佮鹿野，轉來時隨瘦三公斤；為著慶祝A-hông國校畢業，佮伊用五工的時間環花東；…

Chin-chiàⁿ ài lī-khui --ah. Àm-thâu-á kā chhun--ê sûi-sin ê mn̍gh-kiāⁿ khoán hó chiūⁿ-chhia, chin-chiàⁿ ài lī-khui --ah.

真正愛離開矣，暗頭仔共賰的隨耳的物件款好上車，真正愛離開矣。

Kiaⁿ bó͘-kiáⁿ ē hîn-chhia, só͘-í kiâⁿ So͘-hoa chiap ko-sok-lō͘ khì Tâi-tiong. Chit toāⁿ sî-kan ūi-tio̍h poaⁿ-chhù, sin-thé kah cheng-sîn lóng chin phî-lô, m̄-káⁿ koáⁿ-lō͘, iân-lō͘ sái iân-lō͘ hioh-khùn.

驚某囝會眩車，所以行蘇花接高速路去臺中。這段時間為著搬厝，身體佮精神攏真疲勞，毋敢趕路，沿路駛沿路歇睏。

Kàu Tâi-tiong sè-chhù ê só͘-chāi, í-keng poàⁿ-mî chi̍t-tiám-poàⁿ, pho͘ hó chiām-sî ê bîn-chhn̂g, seng hō͘ gín-á khùn, kā chhia-téng ê mn̍gh-kiāⁿ poaⁿ--khí-lâi, kan-tan chéng-lí--chi̍t-ē, í-keng saⁿ tiám --ah.

到臺中稅厝的所在，已經半暝一點半，鋪好暫時的眠床，先予囡仔睏，共車頂的物件搬起來，簡單整理一下，已經三點矣。

Thàu-chá 5 tiám kín khí-chhn̂g, kan-tan chia̍h chi̍t-ē mn̍gh-kiāⁿ, tih-beh 6 tiám ê sî, tho͘-lá-khù tō kàu-ūi --ah.

透早五點起床，簡單食一下物件，咧欲六點的時，tho͘-lá-khù就到位矣。

Lo̍h-hè ê sî, sok-tō͘ pí cha-hng tha̍h-hè ê sî ke chiok kín, khó-lêng sī tha̍h-hè ê sî ài siūⁿ khoàⁿ beh án-noá tha̍h khah hó-sè, mn̍gh-kiāⁿ poaⁿ--khí-lâi ê sî, chi̍t khai-sí koh ū hoat-tō͘ kā sai-hū hoan-hù kóng che ài khǹg tó-ūi he ài khǹg tó-ūi, kè bô goā-kú, í-keng boē-hù in poaⁿ khí-lâi ê sok-tō͘, chí-hó kù-chāi i khì.

落貨的時，速度比昨昏疊貨的時加足緊，可能是疊貨的時愛想看欲按怎疊較好勢，物件搬起來的時，一開始閣有法度共師傅吩咐講這愛囥佗位彼愛囥佗位，過無偌久，已經袂赴𪜶搬起來的速度，只好據在伊去。

3 tiám-cheng liáu-āu poaⁿ hó --ah. Kā sai-hū pò ài án-noá kiâⁿ ē-tàng chiap tio̍h tńg-khì Hoa-liân ê lō͘, tńg kàu chhù, hoat-hiān liân ke-lō͘ to ū khùn-lân.

三點鐘了後搬好矣。共師傅報愛按怎行會當接著轉去花蓮的路，轉到厝，發現連過路都有困難。

1 kang āu, chhù-lāi ē-tàng kè-lō͘.

一工後，厝內會當過路。

3 kang āu, thih-kè-á kah cho͘-ha̍p chu-tû lóng cho͘ hó, chhāi tī piah-piⁿ, mn̍gh-kiāⁿ khǹg moá-moá, khah pin ê toā-hāng mi̍h, seh tī kè-á tû-á āu-piah ê phāng.

三工後，鐵架仔佮組合書櫥攏組好，𫞼佇壁邊，物件囥滿滿，較扁的大項物，楔佇架仔櫥仔後壁的縫。

7 kang āu, seng-oa̍h í-keng khah chèng-siông --ah, sui-jiân chi̍t-poàⁿ í-siōng ê siuⁿ-á iáu-bē thiah-khui. Goá kā chi̍t-koá chu-tû poaⁿ khì gián-kiù-sek, tha̍h kah kiōng-beh tú-tio̍h thian-pông, án-ne chiah ē-tàng poaⁿ khah choē ê chu khì hiâ khǹg.

七工後，生活已經較正常矣，雖然一半以上的箱仔猶未拆開。我共一寡書櫥搬去研究室，疊甲強欲拄著天篷，按呢才會當搬較濟的書去遐囥。

30 kang āu, mn̍gh-kiāⁿ chéng-lí kah chha-put-to --ah, sui-jiân chiâⁿ choē mn̍gh-kiāⁿ chhē bô siáⁿ ū, khǹg ê ūi lóng bô-kâng --ah. Bó͘-kiáⁿ lóng khai-ha̍k--ah, phah-piàⁿ sek-èng sin ê tong-o̍h, sin ê tong-sū.

三十工後，物件整理甲差不多矣，雖然誠濟物件揣無啥有，囥的位攏無仝矣。某囝攏開學矣，拍拚適應新的同學，新的同事。

Bīn-chheh téng-bīn, nā khoàⁿ-tio̍h pêng-iú thê-khí Hoa-liân ê chióng-chióng, goá ē chin hoaⁿ-hí lâi lâu-oē, kā kóng : 1 kó-ge̍h chêng, goá iáu-sī Hoa-liân-lâng. Āu--lâi pìⁿ-choè : 3 kó-ge̍h chêng, goá iáu-koh toà tī chia.

面冊頂面，若看著朋友提起花蓮的種種，我會真歡喜來留話，共講：一個月前，我猶是花蓮人。後來變做：三個月前，我猶閣蹛佇遮。

Koh āu--lâi, kám-kak lī hiâ jú-lâi-jú hn̄g, soah bô siáⁿ káⁿ lâu-oē --ah, chhun chhi̍h chán.

閣後來，感覺離遐愈來愈遠，煞無啥敢留話矣，賰揤讚。

Sè chhù ê só͘-chai chhia-ūi phái thêng, só͘-í chiām-sî kā chhia thêng tī ha̍k-hāu. In-ūi kiaⁿ bô tè thêng-chhia, pêng-siông-sî nā chia̍h-pn̄g, tō chhē kiâⁿ-ló͘ ē kàu ê só͘-chai chia̍h. A-lêng lâi chiâ liáu-āu tō khah m̄-káⁿ sái-chhia, chìn-chêng tī Hoa-liân, chí-iàu khoàⁿ-tio̍h soaⁿ iah-sī hái, tō chai-iáⁿ hong-hiòng, chit-má bô chit-khoán lō͘-phiau thang-hó àn-nāi.

稅厝的所在車位歹停，所以暫時共車停佇學校。因為驚無地停車，平常時若食飯，就揣行路會到的所在食。A-lêng來遮了後就較毋敢駛車，進前佇花蓮，只要看著山抑是海，就知影方向，這馬無這款路標通好àn-nāi。

Goá kám-kak ē chhut gín-á lâi chiâ liáu-āu, sim-chêng ū khah kín-tiuⁿ.

我感覺會出囡仔來遮了後，心情有較緊張。

Chìn-chêng A-hông tī Hoa-liân tha̍k kok-tiong ê sî, ē-po͘ lóng sī 5 tiám-poàⁿ chó-iū tńg kàu chhù, ū chi̍t pái thê-chá 20 hun-cheng kàu chhù, A-lêng mn̄g i sī án-noá thê-chá tńg--lâi, i kóng in-ūi lo̍h-hō͘, chiáu-á lóng bih --khí-lâi, só͘-í thê-chá. Hit-chūn gún chiah chai-iáⁿ, pàng-o̍h ê sî, A-hông ē ka-kī poah 20 hun-cheng tī Bí-lūn-khoe chhut-hái-kháu choè chū-jiân koan-chhat. Goá siūⁿ, to͘-chhī khó-lêng mā ū chi̍t-koá koan-chhat ê ki-hoē, kè bô goā-kú, gún hoat-hiān sè ê chhù hū-kūn ê Mûi-chhoan toā pâi-chúi-kau, àm-thâu-á ê sî ū bi̍t-pô pe--chhut-lâi, A-hông khoàⁿ chi̍t piàn liáu-āu, bô koh thê-khí siūⁿ-beh khoàⁿ, goá siūⁿ sī in-ūi chhàu-chúi-kau-á ê bī si̍t-chāi bô-hoat-tō͘ hō͘ lâng ū chhù-bī.

進前A-hông佇花蓮讀國中的時，下晡攏是五點半左右轉到厝，有一擺提早二十分鐘到厝，A-lêng問伊是按怎提早轉來，伊講因為落雨，鳥仔攏覕起來，所以提早。彼陣阮才知影，放學的時，A-hông會家己撥二十分鐘佇美崙溪出海口做自然觀察。我想，都市可能嘛有一寡觀察的機會，過無偌久，阮發現稅的厝附近的梅川大排水溝，暗頭仔的時有密婆飛出來，A-hông看一遍了後，無閣提起想欲看，我想是因為臭水溝仔味實在無法度予人有趣味。

A-chhái khai-sí siá phoe kah chìn-chêng Hoa-liân ê kok-hāu tông-o̍h liân-lo̍k, 1 lé-pài siá kúi lō tiuⁿ. Tú lâi poàⁿ kó-ge̍h ê sî, goá mn̄g i tùi Tâi-tiong ū sím-mih kám-kak, i kóng : Chhia ū-kàu choē !

A-chhái開始寫批佮進前花蓮的國校同學聯絡，一禮拜寫幾lō張。拄來半個月的時，我問伊對臺中有啥物感覺，伊講：車有夠濟！

Ū-iáⁿ lah, m̄-nā chhia ū-kàu choē, kî-si̍t, goá ta̍k-kang lóng ē khoàⁿ-tio̍h bô chun-siú kau-thong kui-chek ê chhia, tú-á piàn âng-teng, paⁿ 1 siaⁿ, ka-sok chhiong--kè-khì, mā ū chin-choē o͘-tó͘-bái, âng-teng thêng--lo̍h-lâi, khoàⁿ lēng-goā hit hiòng bô chhia, pû--chi̍t-ē tō chhiong--kè-khì, chhiⁿ-teng kiâⁿ pan-bé-soàⁿ ê sî, chi̍t-koá chiàⁿ-oat ê chhia mā bô beh niū lâng.

有影啦，毋但車有夠濟，其實，我逐工攏會看著無遵守交通規則的車，拄仔變紅燈，paⁿ一聲，加速衝過去，嘛有真濟o͘-tó͘-bái，紅燈停落來，看另外彼向無車，pŭ 一下就衝過去，青燈行斑馬線的時，一寡正斡的車嘛無欲讓人。

A-lêng kám-kak chóng-sǹg ē-tàng kā tāng-tàⁿ pàng--lo̍h-lâi, i kóng chi̍t ê lâng ka-kī chhoā gín-á ê ap-le̍k si̍t-chāi chiâⁿ toā. Chi̍t-ke thoân-îⁿ ê kám-kak khak-si̍t chin hó, goá mā bián koh ta̍k lé-pài tēng chiok oh tēng ê hé-chhia-phiò óng-hoê Tâi-tiong kah Hoa-liân. Chóng-sī i ê sin ha̍k-hāu tng tih kiám pan, bô goā-kú khó-lêng tō ē pìⁿ-choè chhiau-gia̍h ê kàu-su, ài kè-siok chhē sin ha̍k-hāu.

A-lêng感覺總算會當共重擔放落來，伊講一个人家己𤆬囡仔的壓力實在誠大。一家團圓的感覺確實真好，我嘛免閣逐禮拜訂足僫訂的火車票往回臺中佮花蓮。總是伊的新學校當咧減班，無偌久可能就會變做超額的教師，愛繼續揣新學校。

10 kúi tang chêng, tāi-choan hāu-īⁿ it-ti̍t cheng-ka, goá èng-kai sī siū-ek-chiá, khì Hoa-liân ê tē-sì tang chhē-tio̍h goá tī Hoa-liân ê tē-gō͘ ê thâu-lō͘, ki-su̍t ha̍k-īⁿ ê kàu-chit, hit-chūn hāu-tiúⁿ kā gún kóng, kū-nî ê chhut-seng jîn-kháu, í-keng pí tāi-choan hāu-īⁿ chi̍t-tang chio ê ha̍k-seng khah chió, 18 tang āu lín ē biān-lîm gûi-ki. Bô gî-gō͘ kan-na 10 tang, ha̍k-hāu ê ha̍k-seng-sò͘ kàng kàu chhun siōng choē ha̍k-seng ê sî ê sì-siâⁿ í-hā, chí-hó soán-te̍k lī-khui Hoa-liân, pìⁿ-choè siū-hāi-chiá. Chóng-sī jîn-seng tú-tio̍h ài tńg-oan, jî-chhiáⁿ m̄-chai beh oan khì tó-ūi ê sî, mā chí-hó siong-sìn thiⁿ-kong-peh--á ē kā lán ín-chhoā kàu khah hó ê kiat-kó.

十幾冬前，大專校院一直增加，我應該是受益者，去花蓮的第四冬揣著我佇花蓮的第五个頭路，技術學阮的教職，彼陣校長共阮講，舊年的出生人口，已經比大專校院一冬招的學生較少，十八冬後恁會面臨危機。無疑悟干焦十冬，學校的學生數降到賰上濟學生的時的四成以下，只好選擇離開花蓮，變做受害者。總是人生拄著愛轉彎，而且毋知欲彎去佗位的時，嘛只好相信天公伯仔會共咱引𤆬到較好的結果。

Goá siūⁿ-beh kái-piàn gín-á ê sim-chêng, iok chi̍t-ê lé-pài ê chái-khí 6 tiám, thàn bô sím-mih chhia ê sî, kui-ke kháu-á khiâ khóng-bêng-chhia kā chū-hêng-chhia-tō khau chi̍t lìn. Khiâ tńg--lâi liáu-āu, A-hông kā goá kóng, lō͘ hiah-nī bái, ná ē kiò chū-hêng chhia-tō, chi̍t-tiám-á to bô siūⁿ-beh koh khiâ.

我想欲改變囡仔的心情，約一个禮拜的早起六點，趁無啥物車的時，規家口仔騎孔明車共自行車道 khau一輾。騎轉來了後，A-hông共我講，路遐爾䆀，哪會叫自行車道，一點仔都無想欲閣騎。

Goá bô sí-sim, koh chhē 1 kang lé-pài, sái-chhia ùi Tiong-káng-lō͘ ti̍t-ti̍t khì, khì kàu Tâi-tiong-káng, koh óng pak khì Ko-bi̍t sip-toē khì khoàⁿ hái. Tńg-lâi liáu-āu, in kóng hái ê sek-tì bô kāng-khoán. Kì-si̍t goá mā án-ne jīn-ûi.

我無死心，閣揣一工禮拜，駛車對臺中港路直直去，去到臺中港，閣往北去高美濕地去看海。轉來了後，𪜶講海的色緻無仝款。其實我嘛按呢認為。

Āu--lâi goá hòng-khì --ah. Goá khì chhē tio̍h chi̍t tiuⁿ Thài-pêng-iûⁿ si-koa-choeh ê hái-pò, kā tah tī gián-kiù-sek lāi-toé, hái-pò ê poē-kéng sī Thài-pêng-iûⁿ, ū-iáⁿ sī Thài-pêng-iûⁿ ê sek-tì.

後來我放棄矣。我去揣著一張太平洋詩歌節的海報，共貼佇研究室內底，海報的背景是太平洋，有影是太平洋的色緻。

Ū chi̍t pái, A-hông kā gún kóng, i hoat-hiān in pan chin choē tông-o̍h kèng-jiân tùi tāi-chū-jiân hiah-nī bô khài-liām, goá kā kóng, só͘-í lín ài kám-un lín soè-hàn ê sî-chūn, ū ki-hoē toà tī Hoa-liân, ū ki-hoē khoàⁿ chhân-kap-á, khì pò͘ tiū-á, khì bán sng-sûi, khì khoàⁿ Thài-pêng-iûⁿ, khì khiâ khóng-bêng-chhia khoàⁿ chiáu-á, khì bán tha-má-tò͘, hō͘ lín ê seng-oa̍h pí lín ê tông-o̍h ke chiok hong-hù.

有一擺，A-hông共阮講，伊發現𪜶班真濟同學竟然對大自然遐爾無概念，我共講，所以恁愛感恩細漢的時陣，有機會蹛佇花蓮，有機會看田蛤仔，去佈稻仔，去挽桑葚，去看太平洋，去騎孔明車看鳥仔，去挽tha-má-tò͘，予恁的生活比恁的同學加足豐富。

Goá soà lo̍h-khì kóng, Tâi-oân lóng-chóng 2300 bān lâng, kî-tiong, tang-pō͘ ê Gî-lân, Hoa-liân kah Tâi-tang ka --khí-lâi ū chi̍t-pah cha̍p kúi bān lâng, sǹg-sǹg--leh chha-put-to 5%, lín khoàⁿ, hiah-nī khoah ê só͘-chai, kan-na toà 5% ê lâng, lán koh pat sī 5% hit-tīn ê, lín ē-sái kā hit-chūn ê kì-tî khǹg tī sim-lāi, chit-má lín khah toā-hàn --ah, lâi-kàu se-pō͘, kah 95% ê lâng seng-oa̍h, kēng-cheng, kám-siū khah chin-si̍t ê Tâi-oân.

我紲落去講，臺灣攏總 2300 萬人，其中，東部的宜蘭、花蓮佮臺東加起來有一百十幾萬人，算算咧差不多 5%，恁看，遐爾闊的所在，干焦蹛 5% 的人，咱閣捌是 5% 彼陣的，恁會使共彼陣的記持囥佇心內，這馬恁較大漢矣，來到西部，佮 95% 的人生活、競爭，感受較真實的臺灣。

Sui-jiân sī kā gín-á kó͘-lē, chóng-sī kóng soah liáu-āu, soah lio̍h-á kám-kak-tio̍h chi̍t-si-á ê ûi-hām. 16 tang chêng, saⁿh-tio̍h Hoa-liân ê toā-soaⁿ toā-hái, hòng-khì Tâi-pak kong-bū jîn-oân ê thâu-lō͘, tián-khui chi̍t toāⁿ goá sìⁿ-miā-tiong bô siáⁿ ún-tēng m̄-koh cheng-chhái chhì-kek ê seng-oa̍h, chit-má ūi-tio̍h thâu-lō͘, soah pit-su ài hòng-khì tong-chhoe-sî ê kian-chhî, lī-khui kiàn-li̍p 16 tang ê ka-hn̂g. Chóng-sī goá ē-kì--tit, tī goá sìⁿ-miā khah cheng-hoâ ê sî-chūn, goá pat sī 5% hit-tīn --ê.

雖然是共囡仔鼓勵，總是講煞了後，煞略仔感覺著一絲仔的遺憾，十六冬前，煞著花蓮的大山大海，放棄臺北公務人員的頭路，展開一段我性命中無啥穩定毋過精彩刺激的生活，這馬為著頭路，煞必須愛放棄當初時的堅持，離開建立十六冬的家園。總是我會記得，佇我性命較精華的時陣，我捌是 5% 彼陣的。